Aile ve Çift Terapisi

Aile ve çift terapisi, ilişkideki sorunu taraflardan birine yüklemek yerine, ikisi arasında kurulan döngüyü ele alan bir çalışma biçimidir. Odak “kim haklı” değil, “bu tartışma nasıl hep aynı yere varıyor” sorusudur. Görüşmeler genellikle çiftle birlikte, gerektiğinde ayrı ayrı yapılır.

Hangi durumlarda çift terapisi

• Aynı tartışmanın farklı bahanelerle sürekli tekrarlanması
• İletişimin susmaya ya da bağırmaya dönüşmesi
• Aldatma sonrası güvenin onarılması
• Cinsel yaşamda uzaklaşma ve konuşulamayan konular
• Ebeveynlik konusunda anlaşmazlık
• Aile büyükleriyle sınır sorunları
• Evlilik öncesi uyum ve beklentilerin netleştirilmesi
• Ayrılık kararının sağlıklı biçimde alınması ve yürütülmesi

Son madde önemlidir: çift terapisinin amacı her ilişkiyi kurtarmak değildir. Bazı süreçler ayrılmanın daha az yıkıcı biçimde gerçekleşmesiyle sonuçlanır ve bu da başarılı bir sonuçtur.

Terapiye yaklaşımım

Çift görüşmelerinde en sık düştüğüm ilk mesele taraf tutmamaktır. İkisi de haklı olduğunu kanıtlamaya gelir; benim işim hakem olmak değil, ikisinin de göremediği örüntüyü görünür kılmaktır.

Çalışmanın merkezine “döngü” kavramını koyuyorum. Örneğin biri yakınlaşmak için üsteler, diğeri baskı hissedip geri çekilir, geri çekilme diğerini daha çok üstelemeye iter. Kimse kötü niyetli değildir ama döngü ikisini de yorar. Bu döngüyü isimlendirmek çoğu zaman sürecin en rahatlatıcı anıdır.

Gerekli gördüğümde bireysel oturumlar da planlıyorum. Bunlar taraflardan biriyle gizli ittifak kurmak için değil, herkesin daha açık konuşabileceği bir alan açmak içindir.

Eşim gelmek istemiyorsa

Bu en sık aldığım sorulardan biri. Cevap: süreç bireysel görüşmeyle de başlatılabilir.

İlişki bir sistemdir. Sistemin bir parçası davranışını değiştirdiğinde diğer parça da tepki vermek zorunda kalır. Kendi payınıza yönelik yapılan çalışma çoğu zaman ilişki dinamiğini gözle görülür biçimde değiştirir ve sıklıkla eşin katılım isteğini artırır.

Eş hiç katılmasa bile, ilişkide nerede durduğunuza dair netleşmek tek başına değerli bir kazanımdır.

Aldatma sonrası süreç

Aldatma sonrası çalışma diğer başlıklardan farklı ilerler ve üç aşaması vardır.

Kriz dönemi. İlk haftalar duygusal yoğunluğun en yüksek olduğu dönemdir. Bu aşamada karar almaya değil, ayakta kalmaya odaklanılır. Büyük kararlar bu dönemde alınmamalıdır.

Anlamlandırma. Aldatmanın neden gerçekleştiği, ilişkideki hangi boşluğun buna zemin hazırladığı ele alınır. Bu aşama açıklama üretmek içindir, mazeret üretmek için değil.

Karar ve onarım. Devam kararı verilirse güvenin yeniden inşası uzun ve düzenli bir çalışma gerektirir. Ayrılık kararı verilirse bu kararın olabildiğince az zararla uygulanması üzerine çalışılır.

Süreç nasıl ilerliyor

İlk görüşmeye çiftin birlikte gelmesi tercih edilir. Bu görüşmede her iki tarafın da meseleyi nasıl gördüğünü dinliyor, ortak bir hedef tanımı çıkarmaya çalışıyoruz.

Çift seansları bireysel seanslardan daha uzun planlanabilir, çünkü iki kişinin de yeterince konuşabilmesi gerekir. Sıklık genellikle haftada bir ya da iki haftada birdir.

Süre ilişkinin geçmişine ve sorunun ne kadar süredir devam ettiğine göre değişir. Yeni ortaya çıkmış bir kriz genellikle daha kısa sürede ele alınır; yıllardır süren bir örüntü daha uzun çalışma ister.

Ne zaman çift terapisi önerilmiyor

Bazı durumlarda ikili görüşme doğru yöntem değil.

Şiddetin olduğu ilişkilerde. Fiziksel ya da psikolojik şiddet varsa çift terapisi önerilmiyor. Şiddet gören kişinin ortak seansta kendini güvende hissetmesi mümkün olmuyor ve söyledikleri seans sonrasında ona dönebiliyor. Bu durumda önce güvenlik, sonra bireysel çalışma gerekiyor.

Karar verilmiş bir ayrılıkta. Taraflardan biri kararını çoktan vermiş ve süreci yalnızca yumuşatmak istiyorsa, bu farklı bir çalışma. Ayrılık sürecinde eşlik etmek mümkün ama ilişkiyi onarma hedefiyle başlamak iki tarafı da yıpratıyor.

Tedavi edilmemiş bir bağımlılık varsa. Aktif madde ya da alkol kullanımı sürerken ilişki üzerine çalışmak sonuç vermiyor. Önce o başlığın ele alınması gerekiyor.

Çocuklar sürece dahil oluyor mu

Çift görüşmelerine çocuklar katılmıyor. Aile görüşmelerinde ise duruma göre karar veriyoruz; her seansa katılmaları gerekmiyor.

Ebeveynler arasındaki gerginlik çocuğu etkiliyorsa, çoğu zaman en etkili yol çocuğu seansa almak değil, ebeveynlerin kendi aralarındaki iletişimi değiştirmek oluyor.

Üvey aile kuran çiftler

Boşanma ya da kayıp sonrası kurulan ailelerde süreç, ilk evlilikten farklı işliyor. Çocuk yeni düzeni bir kazanç olarak değil çoğu zaman bir kaybın onaylanması olarak yaşıyor; üvey ebeveynden ise ilişki kurulmadan yakınlık bekleniyor.

Bu başlığı üç yazıda ayrı ayrı ele aldım:

• Üvey çocuk psikolojisi ve üvey çocuğa davranış
• Üvey annelik ve çocukla ilişki kurmak
• Üvey baba ve çocuk ilişkisi nasıl kurulur

İlgili yazılar

• Sağlıklı İlişki Rehberi
• Toksik İlişki Nedir? 10 Belirti ve Bu Döngüden Kurtulma Yolları
• Sadakatsizlik Nedir? Nedenleri ve Belirtileri
• Eşim Terapiye Katılmak İstemiyor, Ne Yapmam Lazım?
• Evlilik Terapisi Almanın Faydaları