İş Görüşmesinde İyi Bir İzlenim Bırakmanın Yolları!

İş görüşmesi, değerlendirilme kaygısının en yoğun yaşandığı durumlardan biri.

Bu yazı hem hazırlık hem kaygı yönetimi tarafını ele alıyor.

Kaygı Neden Bu Kadar Yüksek

Değerlendirilme. Doğrudan ve açık bir değerlendirme durumu.

Sonuç önemli. Mali ve mesleki bir karşılığı var.

Belirsizlik. Ne sorulacağı ve nasıl değerlendirileceği bilinmiyor.

Tek şans algısı. Kişi bunu tek bir fırsat olarak görüyor.

Zaman baskısı. Kısa sürede kendini anlatma zorunluluğu.

Bu koşullarda kaygı duymak olağan. Hedef kaygıyı ortadan kaldırmak değil, onu yönetmek.

Hazırlık

Hazırlık, kaygıyı azaltmanın en doğrudan yolu. Çünkü belirsizliği azaltıyor.

Kurumu araştırın. Ne yaptıkları, son dönemdeki gelişmeleri ve pozisyonun bağlamı.

İlanı yeniden okuyun. Aranan nitelikleri tek tek çıkarın.

Her nitelik için bir örnek hazırlayın. Genel ifadeler yerine somut bir olay.

Kendinizi anlatan kısa bir açılış hazırlayın. Bir iki dakikayı geçmeyen.

Sık sorulan sorulara çalışın. Güçlü ve zayıf yanlar, neden ayrıldınız, neden burada çalışmak istiyorsunuz, beş yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz.

Kendi sorularınızı hazırlayın. Soru sormak ilgi göstergesi ve olumlu değerlendiriliyor.

Sesli prova yapın. Zihinden geçirmek yeterli olmuyor. Sesli söylemek fark yaratıyor.

Ulaşımı planlayın. Ulaşım kaygısı, görüşme kaygısının üzerine ekleniyor.

Çevrim içi görüşme için teknik hazırlık. Bağlantı, ışık, arka plan ve ses.

Somut Örnek Anlatmak

Bu, en çok fark yaratan hazırlık.

Genel ifadeler ikna edici olmuyor: “takım çalışmasına yatkınım”, “sorumluluk alırım”.

Bunun yerine somut bir olay anlatmak: durum neydi, ne yaptınız, sonuç ne oldu.

Bu yapıyı önceden hazırlamak, görüşme sırasında kaygıyla boğuşurken cevap üretme yükünü ortadan kaldırıyor.

Görüşme Anında

Dikkati dışarıya verin. Kendinizi izlemek yerine soruya ve karşı tarafa odaklanın. Bu, hem kaygıyı azaltıyor hem cevabınızı iyileştiriyor.

Soruyu tam dinleyin. Kaygılı kişi soruyu bitmeden cevaplamaya başlıyor.

Düşünmek için zaman isteyin. “Bir saniye düşüneyim” demek olağan ve olumsuz değerlendirilmiyor.

Kısa ve somut cevap verin. Uzun cevaplar kaygıdan kaynaklanıyor ve etkiyi düşürüyor.

Su için. Hem zaman kazandırıyor hem ağız kuruluğunu gideriyor.

Nefes verişi uzatın. Bekleme sırasında.

Not alın. Elinizde bir şey olması hem işe yarıyor hem el titremesini gizliyor.

Soru sorun. Görüşmenin sonunda.

Kaygınızı gizlemeye çalışmayın. Gizleme çabası dikkat tüketiyor. Ayrıca kaygı belirtileri dışarıdan sanıldığı kadar görünmüyor.

Zor Sorular

“Zayıf yanınız nedir.” Gerçek bir yan söyleyin ve üzerine ne yaptığınızı ekleyin. Klişe cevaplar (“çok mükemmeliyetçiyim”) olumsuz karşılanıyor.

“Neden ayrıldınız.” Kısa ve olumsuzluğa girmeden. Eski iş yerini kötülemek en zarar veren şeylerden biri.

“Boşluk dönemi neden.” Dürüst ve kısa bir açıklama yeterli. Sağlık, bakım sorumluluğu ya da iş arama süreci. Ayrıntı vermek zorunda değilsiniz.

Bilmediğiniz bir teknik soru. “Bu konuda deneyimim yok ancak öğrenmeye açığım” cevabı, uydurmaktan çok daha iyi karşılanıyor.

Uygunsuz sorular. Medeni durum, çocuk planı, sağlık durumu ve inanç gibi konular. Bu soruları cevaplamak zorunda değilsiniz. Nazikçe geçiştirebilir ya da bu bilginin pozisyonla ilgisini sorabilirsiniz.

Görüşme Sonrası

Sonradan gözden geçirmeyi sınırlayın. Konuşmayı defalarca zihinde tekrar edip hataları aramak, kaygıyı besleyen en güçlü alışkanlıklardan biri.

Yapılabilecek şey: bir kez yazın, öğrendiklerinizi not edin ve kapatın.

Tek bir hataya odaklanmayın. Değerlendirme bütüne bakılarak yapılıyor.

Bekleme dönemini planlayın. Sürekli telefon kontrol etmek yerine başka bir işe yönelmek.

Süreci sürdürün. Tek bir sonuç beklenirken diğer başvuruları durdurmak, hem zaman kaybettiriyor hem baskıyı artırıyor.

Reddedilme

Bu bölüm gerekiyor, çünkü asıl zorlayıcı olan burası.

Bir sonuç, kişisel bir değerlendirme değil. Süreçte çok sayıda etken rol oynuyor: bütçe, iç aday, ekip yapısı ve zamanlama. Bunların çoğu sizin denetiminizde değil.

Geri bildirim isteyin. Mümkünse. Somut bilgi, varsayımdan iyi.

Örüntüye bakın. Tek bir ret bilgi vermiyor. Ancak birçok görüşme aynı aşamada bitiyorsa, orada çalışılacak bir şey var.

Öz değerinizi sonuca bağlamayın. Uzun bir iş arama süreci, öz değeri doğrudan aşındırıyor. Bu, tablonun kendisi ve kişinin yetersizliğinin kanıtı değil.

Süreci yalnız yürütmeyin. İş arama dönemi yalıtım üretiyor.

İşsizlik dönemini işsizlik psikolojisi ile başa çıkma yöntemleri yazısında ayrıca ele aldım.

Ne Zaman Bir Tabloya İşaret Ediyor

• Görüşmelerden tümüyle kaçınıyorsanız
• Randevu alıp gitmiyorsanız
• Yoğun bedensel kaygı belirtileri yaşıyorsanız
• Görüşme öncesi uyuyamıyorsanız
• Bu kaygı iş arama sürecinizi durduruyorsa
• Sosyal ortamlarda da benzer kaygı yaşıyorsanız

Bu durumlarda konu görüşme tekniği değil. Sosyal kaygı bozukluğu değerlendirilmeli.

Terapiye Yaklaşımım

Bu başlıkta teknik listesi vermeden önce baktığım şey, kaygının yalnızca görüşmelere mi özgü olduğu yoksa sosyal ortamlara yayılmış mı olduğu. İkincisi varsa çalışma farklı yürüyor. Görüşmeye özgü kaygıda en çok işe yarayan iki şey var: somut örnekleri önceden hazırlamak ve dikkati kendinden karşı tarafa çevirmek. Görüşme sonrası gözden geçirme alışkanlığını da ayrıca ele alıyorum, çünkü asıl yıpratıcı olan orası. Uzun süren iş arama dönemlerinde öz değer çalışmasını ayrı bir başlık olarak ele alıyorum.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

• Görüşmelerden kaçınıyor ya da gitmiyorsanız
• Yoğun bedensel kaygı belirtileri yaşıyorsanız
• Görüşme öncesi ve sonrası uyuyamıyorsanız
• Konuşmaları sonradan defalarca gözden geçiriyorsanız
• İş arama süreci aylardır sürüyor ve umutsuzluk hissediyorsanız
• Öz değeriniz belirgin biçimde düştüyse
• Sosyal ortamlardan da çekildiyseniz
• Alkol kullanımınız arttıysa
• Keyif alma kapasiteniz azaldıysa
• Yaşamdan çekilme düşünceleri varsa, bu durumda 112

Genel olarak ilk izlenimi insanlarda iyi bir ilk izlenim bırakmanın yolları yazısında ele aldım.

Görüşme öncesi kaygı sizi işlevsiz bırakacak düzeydeyse, bunun üzerine bireysel terapi sürecinde çalışılabiliyor.