İçeriğe geç

İlk Psikolog Randevusu Nasıl Alınır?

İlk randevu nasıl alınır, görüşmeye ne getirilir, ilk seansta ne oluyor ve neler beklenmeli? Randevu öncesi kaygıyı azaltan pratik bilgiler.

İçindekiler 10 bölüm

tarihinde yayınlandı, tarihinde güncellendi · tarafından gözden geçirildi

Destek almaya karar vermek ile randevu almak arasında çoğu zaman uzun bir süre geçiyor.

Bu sürenin nedeni genellikle belirsizlik: ne söyleneceği, ne olacağı ve nasıl karşılanacağı bilinmiyor.

Bu yazı o belirsizliği ortadan kaldırıyor.

Randevu Alırken

Ne söylemeniz gerekiyor. Aslında çok az şey. “Bir görüşme almak istiyorum” demek yeterli.

Konunuzu anlatmak zorunda değilsiniz. İsterseniz kısaca söyleyebilirsiniz, istemezseniz ilk seansta konuşulur.

Sorabilecekleriniz. Uygun gün ve saatler, seans süresi, görüşme biçimi, iptal koşulları ve ücret bilgisi.

Ücreti sormak olağan ve baştan netleştirilmesi gereken bir konu.

Yazılı iletişim. Telefonda konuşmak zorlayıcı geliyorsa, mesaj ya da elektronik posta yoluyla randevu almak da mümkün.

Beklemeniz gerekebilir. Randevu için bir süre beklemek olağan. Bu süre içinde acil bir durum ortaya çıkarsa hekime ya da acil servise başvurun.

Randevu Öncesi Hazırlık

Zorunlu değil ancak süreci hızlandırıyor.

İlaç listesi. Kullandığınız tüm ilaçlar ve takviyeler.

Önceki raporlar. Varsa psikiyatri değerlendirme raporları ve önceki terapi süreçlerine ait bilgiler.

Son tetkik sonuçları. Özellikle tiroid, kan sayımı ve vitamin değerleri.

Notlar. Aklınıza gelenleri yazmak. Görüşmede unutmamak için.

Kendinize sorular. Ne zaman başladı, ne zaman kötüleşiyor, neyin değişmesini istiyorum.

Bu son soru en önemlisi. Cevabınız net olmasa da düşünmüş olmak yardımcı oluyor.

İlk Seansta Ne Oluyor

Karşılıklı tanışma.

Başvuru nedeni. Sizi buraya getiren şey.

Sorunun öyküsü. Ne zaman başladı, nasıl seyretti, ne zaman kötüleşiyor.

Yaşam öyküsü. Aile, eğitim, iş ve ilişkiler. Bu bölüm zaman içinde de tamamlanabiliyor.

Sağlık öyküsü. Bedensel hastalıklar, kullanılan ilaçlar, daha önce alınan ruh sağlığı desteği.

Risk değerlendirmesi. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz olup olmadığı sorulabiliyor. Bu soru herkese sorulan bir soru ve sizinle ilgili bir varsayım anlamına gelmiyor.

Sürecin anlatılması. Sıklık, süre, gizlilik ve nasıl çalışılacağı.

Beklentilerin konuşulması. Neyin değişmesini istediğiniz.

Devam kararı. Seans sonunda birlikte konuşuluyor.

Sık Sorulan Kaygılar

“Ne anlatacağımı bilmiyorum.” Bu çok yaygın ve bir sorun değil. Sorularla ilerleniyor.

“Ağlarsam ne olur.” Olağan ve sık. Sorun değil.

“Yargılanır mıyım.” Yargılamak terapinin işi değil. Anlatılan hiçbir şey şaşırtıcı değil.

“Her şeyi anlatmak zorunda mıyım.” Değilsiniz. Anlatmak istemediğiniz bir konu olduğunu söylemeniz yeterli.

“Kayıtlarım açığa çıkar mı.” Gizlilik esas. İstisnaları ilk seansta anlatılıyor: kendine ya da bir başkasına yönelik ciddi ve yakın tehlike ile yasal bildirim gerektiren durumlar.

“Ailem öğrenir mi.” Yetişkinlerde hayır. Çocuk ve ergen çalışmalarında aileyle paylaşılacak bilgilerin çerçevesi baştan konuşuluyor.

“Terapist beni tanır mı.” Sokakta karşılaşıldığında selamlaşma ve mahremiyet konusu ilk seansta konuşulabiliyor.

“Yeterince ciddi bir sorunum yok.” Bu düşünce başvuruyu geciktiriyor. Sizi rahatsız eden ve çözemediğiniz her konu yeterli gerekçe.

Neler Yapmayın

Ayrıntı ezberlemeyin. Yazılı bir metin okumak yerine olduğu gibi anlatmak daha yararlı.

Kendinizi hazırlamak için beklemeyin. “Toparlanınca giderim” düşüncesi, başvuruyu erteletiyor.

Alkol almadan gelin. Görüşmenin işlevini ortadan kaldırıyor.

Hemen sonrasına yoğun bir program koymayın. Görüşme sonrası kısa bir boşluk bırakmak iyi geliyor.

Görüşme Sonrası

Yorgunluk olağan. Özellikle ilk seanslarda.

Duygusal dalgalanma olabilir. Konuşulan konular akşam da zihinde kalabiliyor.

Rahatlama da olağan. Anlatabilmenin kendisi bir etki üretiyor.

Hemen sonuç beklemeyin. İlk seans bir değerlendirme seansı.

Devam kararını acele vermeyin. Genellikle üç ile beş seans, süreç hakkında yeterli fikir veriyor.

Çevrim İçi Görüşme İçin

Mahremiyeti korunan bir ortam bulun. Bu, en önemli koşul.

Bağlantıyı önceden test edin.

Kulaklık kullanın.

Görüşmeyi kaydetmeyin. Bu, her iki taraf için de geçerli bir kural.

Araç kullanırken ya da yürürken görüşme yapmayın.

Bulunduğunuz konumu paylaşın. Acil bir durum olması ihtimaline karşı nerede olduğunuzun bilinmesi gerekiyor.

Çocuk ve Ergen İçin Randevu

Çocuğa önceden anlatın. Gizli bir yere götürülmek, çocukta güvensizlik üretiyor.

Yaşa uygun bir dil kullanın. “Çocuklarla konuşan, onlara yardım eden biri” gibi.

Ceza olarak sunmayın. “Seni psikoloğa götüreceğim” cümlesi bir tehdit gibi kullanılmamalı.

İlk görüşmede genellikle aile de bulunuyor. Çalışma biçimi ilk seansta belirleniyor.

Ergenlerde gizlilik çerçevesi ayrıca konuşuluyor. Ergenin ne söylediğinin aileyle nasıl paylaşılacağı baştan netleştiriliyor.

Terapiye Yaklaşımım

İlk görüşmede sürecin nasıl işleyeceğini kişi sormadan anlatıyorum: sıklık, süre, gizlilik ve istisnaları. Bunlar belirsiz bırakıldığında insanlar kendi varsayımlarıyla ilerliyor ve o varsayımlar genellikle yanlış oluyor. Kimseye anlatmak istemediği bir konuyu anlatması için baskı yapmıyorum, “şu an bunu konuşmak istemiyorum” demek yeterli. İlk seans sonunda devam kararını birlikte konuşuyorum ve bunu bir taahhüt olarak sunmuyorum. Risk sorusunu herkese soruyorum, çünkü sormak riski artırmıyor.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

  • Bir sıkıntı haftalardır sürüyor ve kendiliğinden geçmiyorsa
  • Günlük yaşamınız, işiniz ya da ilişkileriniz etkileniyorsa
  • Uyku ve iştah düzeniniz değiştiyse
  • Aynı sorun tekrar ediyorsa
  • Zorlayıcı bir yaşam olayının ardından toparlanamıyorsanız
  • Alkol ya da madde kullanımınız arttıysa
  • Bedensel yakınmalarınız var ancak tetkikler açıklamıyorsa
  • Yakınlarınız durumunuzdan endişe ediyorsa
  • Randevu beklerken durumunuz belirgin biçimde kötüleştiyse, bu durumda hekim ya da acil servis
  • Yaşamdan çekilme ya da kendine zarar verme düşünceleri varsa, bu durumda 112

Randevu almak için iletişim sayfasındaki formu doldurmanız ya da telefonla ulaşmanız yeterli.

Sıkça Sorulan Sorular

Randevu almak için ne söylemem gerekiyor?

Ayrıntı anlatmanız gerekmiyor. 'Bir görüşme almak istiyorum' demek yeterli. Konuyu anlatmak istemezseniz ilk seansta konuşulacak.

İlk seansta ne oluyor?

Neden başvurduğunuz, sorunun ne zaman başladığı, yaşam öykünüz ve daha önce alınan destekler konuşuluyor. Ayrıca sürecin nasıl işleyeceği anlatılıyor.

Ne getirmem gerekiyor?

Kullandığınız ilaçların listesi, varsa önceki değerlendirme raporları ve son tetkik sonuçları. Bunlar zorunlu değil ancak süreci hızlandırıyor.

Ağlarsam ya da konuşamazsam ne olur?

İkisi de olağan ve sık karşılaşılan bir durum. Konuşmakta zorlanmak, sürecin başlamasına engel değil.

Her şeyi ilk seansta anlatmak zorunda mıyım?

Zorunda değilsiniz. Anlatmak istemediğiniz bir konuyu anlatmama hakkınız var ve bunu söylemeniz yeterli.

İlk seans sonrası devam etmek zorunda mıyım?

Değilsiniz. İlk görüşme bir taahhüt değil. Devam kararı ilk seans sonunda birlikte konuşuluyor.

Kaynaklar

  1. Amerikan Psikoloji Derneği APA, Understanding Psychotherapy (yeni sekmede açılır)
  2. Türk Psikologlar Derneği, Etik Yönetmelik (yeni sekmede açılır)
  3. Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü NIMH, Psychotherapies (yeni sekmede açılır)
  4. Dünya Sağlık Örgütü WHO, Mental Health (yeni sekmede açılır)

Bu konuda destek almak ister misiniz?

Bu konudaki tüm yazılar Terapi Süreci 28 yazı

İlgili yazılar