İçindekiler 9 bölüm
tarihinde yayınlandı, tarihinde güncellendi · Klinik psikolog tarafından gözden geçirildi
“Kendi aileme bile anlatamıyorum, hiç tanımadığım birine nasıl anlatayım.”
Bu cümle mantıklı görünüyor. Ancak uygulamada tam tersi geçerli.
Çoğu kişi için bir yabancıya anlatmak, yakınlarına anlatmaktan daha kolay.
Neden Daha Kolay
Beklenti yok. Yakınlarınızın sizinle ilgili bir imgesi var. O imgeyi bozmaktan çekiniyorsunuz. Bir uzmanın böyle bir imgesi yok.
Sonuç yok. Anneniz duyduğunda üzülüyor. Eşiniz duyduğunda ilişkiye yansıyor. Arkadaşınız duyduğunda size farklı bakıyor. Terapide bu sonuçların hiçbiri yok.
Taraf yok. Yakınlarınız bir tarafı tutuyor, çoğu zaman farkında olmadan. Terapide taraf tutulmuyor.
Yorulma yok. Bir yakınınızı sürekli aynı konuyla yormaktan çekiniyorsunuz. Bu, terapide bir sorun değil.
Gizlilik var. Anlatılanlar başkasına aktarılmıyor.
Karşılık beklenmiyor. Arkadaşlıkta karşılıklılık var: siz dinlediniz, o dinliyor. Terapide böyle bir yük yok.
Bu nedenle çoğu kişi ilk seansta yıllarca kimseye söylemediği bir şeyi anlatabiliyor.
Yargılanma Korkusu
Bu korku, cümlenin altındaki asıl şey.
Birkaç noktayı netleştirmek gerekiyor.
Yargılamak terapinin işi değil. Amaç suçlu bulmak değil, örüntüyü anlamak.
Anlatılan hiçbir şey şaşırtıcı değil. Kişilerin en çok utandığı konular, aslında en sık karşılaşılan konular.
Utanılan şey genellikle çalışılması gereken şey. Bu nedenle o konu, sürecin engeli değil merkezi.
Ayrıca şunu bilmek yararlı: kişilerin çoğu en çok utandıkları konuyu anlattıktan sonra, o konunun düşündükleri kadar ağır olmadığını fark ediyor. Ağırlığı yaratan şey çoğu zaman gizliliğin kendisi.
Ne Kadar Anlatmak Gerekiyor
Bu soru, kaygıyı azaltan bir soru.
İlk seansta her şeyi anlatmak zorunda değilsiniz.
Anlatmak istemediğiniz bir konu olduğunu söylemek yeterli. “Şu an konuşmak istemediğim bir konu var” cümlesi kabul edilebilir ve sürecin parçası.
Zamanla açılan konular olağan. Bazı konular aylar sonra konuşuluyor ve bu bir sorun değil.
Ayrıntı vermek zorunda değilsiniz. Özellikle travmatik yaşantılarda ayrıntılı anlatım her zaman gerekli değil.
Bu son madde ayrıca önemli: iyi bir uzman, kimseyi taşıyamayacağı bir anlatıma zorlamıyor.
Konuşamama
Bu, çok yaygın bir durum ve bir engel değil.
Sorularla ilerleniyor. Boş bir odada “anlat” denmiyor.
Sessizlik kabul ediliyor. Bir soruya cevap vermek için düşünmek gerekiyorsa, o süre bekleniyor.
Konuşmakta zorlanmanın kendisi bir konu. Duygularını ifade etmekte zorlanmak, üzerine çalışılabilecek bir şey.
Yazmak bir seçenek. Bazı kişiler için yazarak anlatmak daha kolay oluyor.
Zamanla değişiyor. İlk seanslarda konuşamayan kişiler genellikle birkaç seans sonra rahatlıyor.
Güven Nasıl Kuruluyor
Güven bir anda kurulmuyor ve kurulması beklenmiyor.
Kuruluşunu sağlayan şeyler şunlar.
Tutarlılık. Aynı saat, aynı çerçeve, aynı yaklaşım.
Sınırların korunması. Gizliliğin ihlal edilmemesi.
Yargılanmama deneyimi. Bir şey anlatıldığında beklenen tepkinin gelmemesi.
Anlaşılma. Söylenenin doğru yakalanması.
Zorlanmama. Hazır olunmayan bir konuda ısrar edilmemesi.
Bu süreç kişiye göre değişiyor ve zorlanmıyor.
Yakınlarınıza Neden Anlatamıyorsunuz
Bu soru, çoğu zaman asıl konuyu gösteriyor.
Nedenler genellikle şunlar.
Üzmekten çekinme.
Zayıf görünmekten çekinme.
Yargılanmaktan çekinme.
Daha önce anlatıp kötü bir tepki almış olmak.
İlişkide zaten mesafe olması.
Konunun o kişiyle ilgili olması.
Bu nedenlerin kendisi, terapide çalışılacak konular. Yani “kimseye anlatamıyorum” cümlesi bir engel değil, bir başlangıç noktası.
Arkadaş Desteğiyle Farkı
Arkadaş desteği değerli ve yerine hiçbir şey geçmiyor. Ancak farklı bir şey.
Arkadaşınız taraf tutuyor. Sizi desteklemek istiyor ve bu, gerçeği görmenizi engelleyebiliyor.
Arkadaşınız yoruluyor. Aynı konunun sürekli konuşulması ilişkiyi yıpratıyor.
Arkadaşınızın kendi geçmişi devreye giriyor. Verilen öneriler onun deneyiminden geliyor.
Yöntem yok. İyi niyet bir yöntemin yerine geçmiyor.
Karşılıklılık yükü var.
Bu ikisi birbirinin alternatifi değil. İkisi de gerekli.
Terapiye Yaklaşımım
İlk seansta kimseden her şeyi anlatmasını beklemiyorum ve bunu açıkça söylüyorum. Anlatmak istemediği bir konu olduğunu söylemesi yeterli; o konunun varlığını bilmek bile çalışmayı mümkün kılıyor. Konuşmakta zorlanan kişilerde sorularla ilerliyorum ve sessizliği bir sorun olarak görmüyorum. Travmatik yaşantılarda ayrıntılı anlatım için ısrar etmiyorum, çünkü taşınamayan bir anlatım yarar değil zarar üretiyor. Güvenin kurulmasını sürecin bir parçası olarak görüyorum, ön koşulu olarak değil.
Ne Zaman Uzmana Başvurmalı
- Kimseye anlatamadığınız bir konu taşıyorsanız
- Bir sıkıntı haftalardır sürüyor ve kendiliğinden geçmiyorsa
- Yakınlarınıza anlattığınızda kötü tepkiler aldıysanız
- Duygularınızı ifade etmekte zorlanıyorsanız
- Aynı konuyu tek başınıza döndürüp duruyorsanız
- Uyku ve iştah düzeniniz değiştiyse
- Sosyal ortamlardan çekildiyseniz
- Alkol ya da madde kullanımınız arttıysa
- Yakınlarınız durumunuzdan endişe ediyorsa
- Yaşamdan çekilme ya da kendine zarar verme düşünceleri varsa, bu durumda 112
Diğer engelleri vaktim yok, deli değilim ve zaman her şeyin ilacı yazılarında ele aldım.
Yabancıya açılmak ilk görüşmede kimseye kolay gelmiyor. Nasıl işlediğini bireysel terapi sayfasında anlattım.
Sıkça Sorulan Sorular
Tanımadığım birine nasıl anlatırım?
Çoğu kişi için yabancı biri, yakınlarından daha kolay oluyor. Nedeni şu: uzmanın sizinle ilgili bir beklentisi ve bir çıkarı yok.
İlk seansta her şeyi anlatmak zorunda mıyım?
Değilsiniz. Anlatmak istemediğiniz bir konu olduğunu söylemeniz yeterli. Zamanla açılan konular olağan.
Konuşamazsam ne olur?
Bu çok yaygın ve bir sorun değil. Sorularla ilerleniyor. Konuşmakta zorlanmanın kendisi de çalışılabilecek bir konu.
Yargılanır mıyım?
Yargılamak terapinin işi değil. Anlatılan hiçbir şey şaşırtıcı değil ve amaç suçlu bulmak değil, örüntüyü anlamak.
Güven ne kadar sürede kurulur?
Kişiye göre değişiyor. Bazılarında birkaç seans, bazılarında daha uzun. Bu süreç zorlanmıyor ve güvenin kurulması sürecin bir parçası.
Bunu bir arkadaşımla konuşsam olmaz mı?
Arkadaş desteği değerli ancak farklı bir şey. Arkadaşınız taraf tutuyor, yorulabiliyor ve yöntem bilmiyor. Bu ikisi birbirinin yerine geçmiyor.
Kaynaklar
Bu konuda destek almak ister misiniz?
