Cinsel Terapi için Hangi Uzmana Başvurulur?

Bu soru, cinsel sorunlarda başvuruyu geciktiren en pratik engellerden biri.

Kişi nereye gideceğini bilmiyor ve bu belirsizlik, konunun zaten taşıdığı utançla birleşince başvuru yıllarca erteleniyor.

Bu yazı sıralamayı ve kimin ne yaptığını netleştiriyor.

Genel Sıralama

Çoğu tabloda işleyen sıralama şu.

Birinci adım: tıbbi değerlendirme. Cinsel işlev sorunlarının önemli bir bölümünde tıbbi bir bileşen bulunabiliyor. Bu değerlendirme yapılmadan yürütülen bir psikoterapi süreci eksik kalıyor.

İkinci adım: gerekiyorsa ileri değerlendirme. İlk değerlendirmede bir bulgu çıkarsa, ilgili alana yönlendirme yapılıyor.

Üçüncü adım: psikoterapi. Tıbbi bileşen dışlandığında ya da tıbbi tedaviyle birlikte yürütülüyor.

Bu sıralamanın bir istisnası var: tablo açıkça kaygı ya da ilişkisel kaynaklıysa ve tıbbi bir belirti yoksa, psikoterapiyle başlanabiliyor. Ancak bu durumda bile tıbbi öykü sorgulanıyor.

Tıbbi Değerlendirme

Üroloji. Erkeklerde ilk başvuru noktası. Ereksiyon sorunları, erken boşalma, geç boşalma ve ağrı yakınmaları bu alanda değerlendiriliyor.

Ereksiyon sorunlarında bu adım ayrıca önemli. Bu tablo, bazı durumlarda kalp ve damar hastalıklarının erken bir işareti olabiliyor.

Kadın hastalıkları ve doğum. Kadınlarda ilk başvuru noktası. Ağrı yakınmaları, vajinismus, doğum sonrası dönem ve menopoz dönemi bu alanda değerlendiriliyor.

Ağrı yakınması varsa bu adım kesinlikle atlanmamalı. Enfeksiyonlar, endometriozis ve diğer jinekolojik tablolar ayrıca değerlendiriliyor.

Endokrinoloji. Hormonal bir bulgu olduğunda. Tiroid işlev bozuklukları, testosteron düzeyi, prolaktin yüksekliği ve diyabet.

Nöroloji. Sinir sistemiyle ilgili bir bulgu olduğunda.

Dahiliye. Kronik hastalıkların ve genel sağlık durumunun değerlendirilmesi.

Bu yönlendirmeler ilk değerlendirmeyi yapan hekim tarafından planlanıyor. Kişinin kendi başına hangi bölüme gideceğine karar vermesi gerekmiyor.

İlaç Kullanımı

Bu başlık ayrıca yazılmayı hak ediyor, çünkü sık karşılaşılan ve sık atlanan bir neden.

Bazı ilaçlar cinsel istek, uyarılma ve işlev üzerinde etkili olabiliyor.

En sık karşılaşılanlar şunlar: bazı antidepresanlar, tansiyon ilaçları, hormonal doğum kontrol yöntemleri, bazı prostat ilaçları ve bazı ağrı kesiciler.

Bu etki gerçek ve kişilerin çoğu bunu hekimine söylemiyor.

Söylenmediğinde iki risk doğuyor: kişi ilacı kendi kararıyla bırakabiliyor ya da sorunu kendi yetersizliğine bağlayabiliyor.

Yapılması gereken açık: rahatsızlık ilacı yazan hekimle konuşulmalı. Doz düzenlemesi ya da başka seçenekler değerlendirilebiliyor. Kendi kararıyla ilaç bırakmak, özellikle ruhsal tablolarda ciddi risk taşıyor.

Ruh Sağlığı Alanı

Bu bölümde meslek ayrımını netleştirmek gerekiyor.

Psikiyatrist. Tıp fakültesi mezunu ve psikiyatri uzmanlık eğitimi almış hekim. Tanı koyabiliyor ve ilaç tedavisi düzenleyebiliyor. Psikoterapi de yürütebiliyor.

Klinik psikolog. Psikoloji lisansı ve klinik psikoloji alanında yüksek lisans ya da doktora eğitimi almış kişi. Psikoterapi yürütüyor. İlaç yazma yetkisi bulunmuyor.

Psikolog. Psikoloji lisansı mezunu.

Cinsel terapist. Bu, ayrı bir meslek değil. Ruh sağlığı alanında temel eğitimi bulunan kişilerin bu alanda ek eğitim almasıyla oluşan bir uzmanlık alanı.

Bu son nokta önemli. “Cinsel terapist” ifadesi tek başına bir yeterlilik göstermiyor. Kişinin temel eğitimini sormak hakkınız.

Hangi Durumda Hangisi

İlaç tedavisi gerekebilecek tablolarda. Eşlik eden depresyon, kaygı bozukluğu ya da panik bozukluk varsa psikiyatri değerlendirmesi öncelikli.

Erken boşalmada. Hem psikoterapi hem ilaç seçenekleri bulunuyor. Üroloji ve ruh sağlığı alanının birlikte çalıştığı bir tablo.

Ereksiyon sorunlarında. Tıbbi değerlendirme sonrasında, kaygı bileşeni için psikoterapi.

Vajinismusta. Bu tabloda psikoterapi ilk sırada öneriliyor. Kadın hastalıkları değerlendirmesi de yapılıyor.

İstek sorunlarında. Hormonal değerlendirme ve ardından psikoterapi.

Ağrı yakınmalarında. Önce jinekolojik ya da ürolojik değerlendirme.

İlişkisel kaynaklı tablolarda. Çift terapisi öne çıkıyor.

Travma öyküsü olan tablolarda. Travma odaklı çalışma yürütebilen bir uzman.

Uzman Seçerken

Temel eğitimini sorun. Hangi alanda lisans ve uzmanlık eğitimi aldığı.

Bu alandaki eğitimini sorun. Cinsel terapi alanında aldığı eğitim.

Süreci sorun. İlk görüşmede nasıl ilerleneceğini öğrenmek.

Tıbbi değerlendirmeyi soruyor mu. Bu, iyi bir göstergedir. Tıbbi bileşeni hiç sorgulamayan bir süreç eksik.

Sınırları açıklıyor mu. İyi bir süreç, seansta ne olacağını ve ne olmayacağını en baştan anlatıyor.

Kesin sonuç vaadi var mı. Belirli bir sürede kesin sonuç vaadi bu alanda bir uyarı işareti.

Rahat hissediyor musunuz. Ölçülebilir değil ancak belirleyici.

Sınırlar ve uyarı işaretleri konusunu cinsel terapide neler yapılır, neler yapılmaz yazısında ayrıntılı ele aldım.

Çift Olarak mı Başvurmalı

Bu, sık sorulan bir başlık.

Tek başına başvurmak mümkün. Partneriniz gelmek istemiyorsa ya da bir partneriniz yoksa süreç yürütülebiliyor.

Çift olarak başvurmak birçok tabloda daha etkili. Özellikle sorun ilişkisel bir bileşen taşıyorsa.

Tıbbi değerlendirme bireysel yapılıyor.

Partnerin gelmemesi bir engel değil. Ayrıca ilk seansların ardından katılmayı kabul eden partnerlerin sayısı azımsanmayacak düzeyde.

Başvuruyu Geciktiren Şeyler

Bu bölüm, gecikmenin maliyetini göstermek için.

Utanç. En belirleyici etken.

Nereye gideceğini bilmemek. Bu yazının konusu.

Kendiliğinden geçeceği beklentisi. Bazı tablolar geçiyor. Ancak aylarca süren ve kaçınmaya yol açan bir tablo kendiliğinden düzelmiyor.

İnternetten çözüm aramak. Bu alanda dolaşan bilginin önemli bir bölümü doğru değil ve satış amaçlı.

Denetimsiz ürün kullanımı. İnternetten alınan takviyeler ve ilaçlar bu alanda ciddi bir risk. İçeriği bilinmeyen ürünler, özellikle kalp ilacı kullananlarda tehlikeli olabiliyor.

Partnerle konuşamamak.

Gecikmenin maliyeti şu: kaçınma yerleşiyor, ilişkide mesafe büyüyor ve tablo tek bir sorundan ilişkisel bir tabloya dönüşüyor.

Terapiye Yaklaşımım

Bu alanda çalışmaya tıbbi değerlendirmenin yapılmış olduğundan emin olarak başlıyorum ve gerekiyorsa yönlendirme yapıyorum. Kullanılan ilaçları erken sorguluyorum, çünkü bu başlık çoğu zaman hiç konuşulmuyor ve kişi sorunu kendi yetersizliğine bağlıyor. Kimseye kesin bir sonuç ya da süre vaat etmiyorum.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

• Sorun aylardır sürüyor ve taraflardan biri rahatsızsa
• İlişki sırasında ağrı yaşanıyorsa, bu durumda önce hekim değerlendirmesi
• Yeni ve ani başlayan bir işlev değişikliği varsa
• İlaç kullanımı sonrası bu alanda değişiklik olduysa
• Kaçınma başladıysa
• Konu partnerinizle konuşulamıyorsa
• İnternetten alınan ürünler kullanmayı düşünüyorsanız, bu durumda önce hekiminize danışın
• Tabloya çökkünlük ya da kaygı belirtileri eşlik ediyorsa

Tıbbi değerlendirme sonrasında psikoterapi gerekiyorsa cinsel terapi sayfasında süreci anlattım.