Evlilik Terapisinin Dezavantajları Var mı?

Bu soru nadiren soruluyor ancak sorulması gereken bir soru.

Çift terapisi etkili bir müdahale. Ancak her müdahale gibi sınırları, uygun olmadığı tablolar ve riskleri var.

Bu yazı bu sınırlara odaklanıyor. Sürecin kazanımlarını evlilik terapisi almanın faydaları yazısında ayrıca ele aldım.

Uygun Olmadığı Tablolar

Bu bölüm en önemlisi, çünkü doğrudan güvenlikle ilgili.

Süregiden Şiddet

Fiziksel şiddetin, tehdidin ya da sürekli bir korku ortamının bulunduğu tablolarda ortak seans uygun değil.

Bunun somut bir sebebi var. Seansta açık konuşan taraf, seans sonrasında bunun bedelini ödeyebiliyor. Yani terapinin kendisi bir risk kaynağına dönüşebiliyor.

Bu tabloda öncelik güvenlik. Süreç ayrı ayrı yürütülüyor ve gerekiyorsa güvenlik planlaması yapılıyor.

Çift terapisi ayrıca şiddeti ilişkisel bir sorun gibi ele alma riski taşıyor. Şiddet ilişkisel bir sorun değil, tek taraflı bir davranış ve sorumluluğu paylaştırılamıyor.

Devam Eden Bir Aldatma İlişkisi

Temas sürerken onarım çalışması yürümüyor. Bu tabloda seanslar bir görüntü üretiyor ancak zemin bulunmuyor.

Ayrıca terapistin bu bilgiyi taşıması, tarafsızlığını ortadan kaldırıyor.

Tedavi Edilmemiş Ağır Tablolar

Ağır çökkünlük, psikoz ya da denetimsiz madde kullanımı varsa önce bu tabloların ele alınması gerekiyor.

Bu tablolarda ilişkideki sorunların önemli bir bölümü zaten oradan kaynaklanıyor ve çift çalışması sonuç üretmiyor.

Bir Tarafın Kararını Vermiş Olması

Bir taraf ayrılmaya karar vermiş ve bunu söylemiyorsa, süreç anlamını yitiriyor.

Bu tabloda klasik çift terapisi yerine karar danışmanlığı çerçevesi daha uygun. Bu başlığı evlilik terapisinde işleri zorlaştıran durumlar yazısında ele aldım.

Geçici Kötüleşme

Bu, en sık yaşanan ve en sık yanlış yorumlanan durum.

İlk seanslarda uzun süredir konuşulmamış konular açılıyor. Bu, geçici olarak gerginliği artırabiliyor.

Çiftlerin bir bölümü bunu “terapi zarar veriyor” biçiminde okuyup bırakıyor. Oysa bu dönem çoğu zaman değişimin hemen öncesi.

Bir ayrım gerekiyor.

Beklenen kötüleşme. İlk haftalarda artan gerginlik, sonrasında kademeli azalma.

Değerlendirme gerektiren kötüleşme. Aylarca süren, artan ve seanslar arasında da tırmanan bir tablo.

İkinci durumda çerçeveyi gözden geçirmek gerekiyor.

Zaman ve Süreklilik Maliyeti

Süre. Çift terapisi kısa bir süreç değil. Yıllarca yerleşmiş bir örüntü birkaç seansta değişmiyor.

Düzenlilik gerekiyor. Düzensiz yapılan seanslarda süreklilik kurulamıyor ve her seans baştan başlamış gibi oluyor.

İki kişinin katılımı. Bu, pratik bir zorluk. İki kişinin aynı saatte müsait olması, çocuklu ve yoğun çalışan çiftlerde ciddi bir engel olabiliyor.

Seans dışı çaba. Değişimin büyük bölümü seanslar arasında oluyor ve bu çaba gösterilmediğinde süreç ilerlemiyor.

Beklentiden Kaynaklanan Sorunlar

Haklıyı bulma beklentisi. Bu beklentiyle gelen çiftlerde seanslar tartışmanın devamı hâline geliyor. Beklenti konuşulmadan süreç ilerlemiyor.

Diğerini değiştirme beklentisi. “Onu düzeltin” konumunda gelen bir kişi, kendi payını çalışmadığı için ilerleme sınırlı kalıyor.

İlişkinin mutlaka kurtulacağı beklentisi. Bazı süreçler ayrılıkla sonuçlanıyor. Bunu bir başarısızlık olarak okumak, sürecin sağladığı katkıyı da görünmez kılıyor.

Hızlı sonuç beklentisi. Birkaç seansta değişim beklemek, gerçekçi olmayan bir hedef ve bırakma nedeni oluyor.

Terapistin karar vereceği beklentisi. Ayrıl ya da kal yönlendirmesi yapılmıyor ve bu, bazı kişiler için hayal kırıklığı üretiyor.

Terapist Uyumu

Bu, sonucu etkileyen ancak az konuşulan bir etken.

Tarafsızlık algısı. Bir taraf kendini sürekli suçlanan konumda hissediyorsa süreç yürümüyor. Bu, gerçek bir taraf tutmadan da kaynaklanabiliyor, algıdan da. Her iki durumda da konuşulması gerekiyor.

Yaklaşım farkı. Terapistin çalışma biçimi çiftin ihtiyacına uymayabiliyor.

Deneyim alanı. Çift çalışması bireysel çalışmadan farklı bir uzmanlık gerektiriyor.

Uyum sağlanamıyorsa terapist değiştirmek makul bir karar. Bu, terapiden vazgeçmek anlamına gelmiyor.

Süreç Yürümediğinde

Belirli bir süre sonunda ilerlemenin gözden geçirilmesi gerekiyor.

Yürümemenin en sık nedenleri şunlar.

Hedefin yanlış konmuş olması. İki tarafın farklı hedeflerle geldiği bir süreç ilerlemiyor.

Çerçevenin uygun olmaması. Karar danışmanlığı gereken bir tabloda onarım çalışması yürütmek gibi.

Bir tarafın kararını vermiş olması.

Devam eden bir gizlilik.

Bireysel bir tablonun ele alınmamış olması.

Seans dışı çabanın olmaması.

Bu nedenler açıkça konuşulduğunda çoğu zaman süreç yeniden kurulabiliyor.

Bırakma Kararı

Terapiyi bırakmak her zaman yanlış bir karar değil.

Erken bırakma. İlk gerginlik döneminde bırakmak yaygın ve genellikle erken. Bu dönem çoğu zaman değişimin hemen öncesi.

Değerlendirilmiş bırakma. Belirli bir süre çalışıldı, ilerleme gözden geçirildi ve sonuç alınmadıysa bırakmak makul.

Çerçeve değiştirerek devam etme. Bırakmak yerine hedefi ve çerçeveyi değiştirmek çoğu zaman daha işlevsel.

Bırakma kararının seansta konuşularak verilmesi, sessizce bırakmaktan daha iyi. Sessiz bırakmalarda kapanış yapılmamış oluyor ve bu, sonraki bir başvuruyu da zorlaştırıyor.

Yine de Neden Başvuruluyor

Bu bölümü eklemek gerekiyor, çünkü yukarıdaki sınırlar sürecin değerini ortadan kaldırmıyor.

Sayılan risklerin çoğu, doğru değerlendirme ve doğru çerçeveyle önlenebiliyor.

Ayrıca terapinin alternatifi çoğu zaman hiçbir şey yapmamak oluyor ve bunun da bir maliyeti var. Yıllarca süren bir gerginlik hem ilişkiyi hem iki kişinin ruhsal durumunu hem de varsa çocukları etkiliyor.

Yani soru “risk var mı” değil, “hangi riski taşımayı seçiyorsunuz” olarak da sorulabiliyor.

Terapiye Yaklaşımım

Bu başlıkta sınırları en baştan konuşmayı tercih ediyorum, çünkü gerçekçi olmayan bir beklentiyle başlayan süreçler ilk zorlukta bırakılıyor. Güvenlik değerlendirmesini her sürecin başında yapıyorum, çünkü şiddetin bulunduğu bir tabloda ortak seans koruyucu değil. Kimseye süreci sürdürmesini dayatmıyorum. İlerleme olmuyorsa bunu konuşmak, sessizce devam etmekten daha işlevsel.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

• Aynı tartışma sonuçlanmadan tekrarlıyorsa
• Konuşma tümüyle kesildiyse
• Daha önce terapi denendi ancak yarım kaldıysa
• İlerleme olmadığını düşünüyor ancak nedenini bilmiyorsanız
• Bir taraf kararını vermiş görünüyorsa
• Çocuklarda davranış değişikliği görülüyorsa
• Evde şiddet, tehdit ya da korku varsa, bu durumda öncelik güvenlik

Beklentinizi baştan netleştirmek hayal kırıklığını önlüyor. Çift terapisi sayfasında neyin hedeflendiğini yazdım.