İçeriğe geç

En Sık Karşılaşılan Cinsel Sorunlar Nelerdir?

İstek farklılığı, ereksiyon sorunları, erken boşalma, ağrılı ilişki ve vajinismus. Hangi tabloda önce hekime, hangisinde psikoterapiye başvurulur?

İçindekiler 14 bölüm

tarihinde yayınlandı, tarihinde güncellendi · tarafından gözden geçirildi

Bu başlıkta en çok işe yarayan bilgi şu: bu sorunlar yaygın.

Yaşam boyu bir dönemde bu alanda bir zorluk yaşamak istisna değil. Ancak konu konuşulmadığı için herkes kendini yalnız sanıyor ve yalnızlık duygusu utancı büyütüyor.

Bu yazı en sık karşılaşılan tabloları, hangi durumda kime başvurulacağını ve ne zaman uzman desteğinin gerektiğini anlatıyor.

Önce Bir Ayrım

Her zorluk bir bozukluk değil.

Yorgunluk, uykusuzluk, iş stresi, hastalık dönemleri, alkol, yeni bir ilişkinin başındaki gerginlik. Bunların hepsi geçici zorluk üretebiliyor ve bu olağan.

Tanı için üç koşul aranıyor.

Süreklilik. Belirtinin çoğu karşılaşmada tekrar etmesi.

Süre. Genellikle en az altı ay.

Rahatsızlık. Kişinin bu durumdan rahatsız olması. Kimse için sorun olmayan bir durum tanı gerektirmiyor.

Bu ayrım önemli, çünkü geçici bir zorluğu bozukluk olarak yorumlamak kaygı üretiyor ve kaygının kendisi sorunu kalıcı hâle getiriyor.

İstek Farklılığı

En sık karşılaşılan başlık ve çoğu zaman yanlış çerçevelenen başlık.

İki kişinin isteğinin aynı olması gerekmiyor ve genellikle aynı olmuyor.

Sorun farkın kendisi değil. Sorun, bu farkın konuşulmadığında dönüştüğü şey.

Şu döngü kuruluyor: isteği daha az olan taraf yaklaşımı reddetmemek için baştan mesafe koyuyor. Diğer taraf bunu reddedilme olarak okuyor ve daha ısrarlı yaklaşıyor. Israr baskı üretiyor, baskı isteği daha da azaltıyor.

Bir süre sonra taraflar birbirine yaklaşmaktan tümüyle kaçınıyor.

Bu döngüde suçlanacak bir taraf yok. Ancak konuşulmadıkça kendiliğinden çözülmüyor.

İstek Azalması

İstek farklılığından ayrı bir başlık: kişinin kendi isteğinin belirgin biçimde azalması.

Sık nedenler şunlar.

Hormonal tablolar. Tiroid işlev bozuklukları, testosteron düşüklüğü, prolaktin yüksekliği.

İlaçlar. Bazı antidepresanlar, tansiyon ilaçları ve hormonal doğum kontrol yöntemleri. Bu, en sık atlanan neden.

Depresyon. İstek kaybı depresyonun temel belirtilerinden biri.

Kronik yorgunluk ve uyku sorunları.

Doğum sonrası dönem ve menopoz.

İlişkideki genel durum. Çözülmemiş öfke ve mesafe.

Ani ve belirgin bir azalma varsa tıbbi değerlendirme öncelikli.

Ereksiyon Sorunları

Bu tabloda ilk adım tıbbi değerlendirme ve bunun ayrı bir sebebi var.

Ereksiyon sorunları bazı durumlarda kalp ve damar hastalıklarının erken bir işareti olabiliyor. Bu nedenle atlanmaması gereken bir başlık.

Diyabet, tansiyon, kolesterol, sigara kullanımı ve bazı ilaçlar bu alanda belirleyici.

Tıbbi bileşen değerlendirildikten sonra kaygı bileşeni devreye giriyor ve bu bileşen çoğu tabloda mevcut.

Şu şekilde işliyor: bir kez yaşanan zorluk, sonraki karşılaşmada “yine olacak mı” düşüncesini getiriyor. Bu düşünce kişiyi kendi bedenini izler hâle sokuyor. İzleme, bedeni deneyimin dışına çıkarıyor. Sonuç, beklenen zorluğun tekrar etmesi.

Bu döngüye beklenti kaygısı deniyor ve psikoterapinin en çok fark yarattığı yer burası.

Erken Boşalma

Erkeklerde en sık karşılaşılan tablo.

Ayırt edici nokta şu: tanımlayıcı olan süre değil, kontrolün olmaması ve bunun rahatsızlık vermesi.

Bu tabloda hem psikoterapi hem ilaç seçenekleri bulunuyor ve ikisi birlikte de kullanılabiliyor.

Ayrıntısını erken boşalma nasıl önlenir yazısında ele aldım.

Geç Boşalma

Daha az konuşulan ancak var olan bir tablo.

Nedenler arasında bazı ilaçlar, nörolojik tablolar, yaş ve belirli uyarılma alışkanlıkları bulunuyor. Tıbbi değerlendirme gerekiyor.

Ağrılı İlişki

Bu başlıkta net bir kural var: ağrı yakınması varsa önce hekim değerlendirmesi.

Ağrı bir psikolojik belirti olarak ele alınmadan önce tıbbi nedenleri dışlanmalı.

Kadınlarda enfeksiyonlar, endometriozis, vulvodini, doğum sonrası dönem ve menopoza bağlı değişiklikler. Erkeklerde enfeksiyonlar ve anatomik nedenler.

Bu adım atlandığında kişi yıllarca psikolojik bir tabloyla uğraştığını sanabiliyor.

Vajinismus

Ayrı bir başlık olarak ele alınmayı hak ediyor.

Bu tabloda kas kasılması istemsiz. Kişinin kontrolünde değil ve isteksizlik anlamına gelmiyor. Bu ayrım önemli, çünkü çevreden gelen “istemiyorsun” yorumu tabloyu ağırlaştırıyor.

Kaygı, korku ve beklenti tabloda belirleyici rol oynuyor.

Bu tabloda psikoterapi ilk sırada öneriliyor ve tedaviye yanıt oranı yüksek. Jinekolojik değerlendirme de yapılıyor.

Bu tabloda başvuruyu geciktirmek anlamsız, çünkü bekleyerek düzelmiyor ve kaçınma yerleştikçe zorlaşıyor.

Orgazm Sorunları

Kadınlarda daha sık dile getirilen bir başlık.

Burada da bilgi eksikliği belirleyici. Yaygın bir yanlış bilgi, belirli bir uyarılma biçiminin olması gerektiği yönünde. Bu beklenti karşılanmadığında kişi kendinde sorun olduğunu düşünüyor.

İlaç etkileri, hormonal tablolar ve kaygı diğer bileşenler.

Cinsel Travma Sonrası

Geçmişte cinsel travma öyküsü olan kişilerde bu alanda zorluk yaşanması olağan ve beklenen bir tepki.

Bu tabloda çalışma farklı yürüyor. Travma odaklı yaklaşım gerekiyor ve süreç kişinin hızında ilerliyor. Zorlayıcı hiçbir uygulama yapılmıyor.

Bu başlıkta çalışabilen bir uzmana başvurmak önemli.

Kaçınma

Sorunun kendisinden bağımsız bir başlık ve tabloyu ağırlaştıran asıl mekanizma.

Bir zorluk yaşandığında kişi o durumdan uzak duruyor. Uzak durmak kısa vadede rahatlatıyor. Ancak her kaçınma, kaçınılan şeyin ne kadar tehlikeli olduğu inancını güçlendiriyor.

Zamanla kaçınma alanı genişliyor. Önce belirli bir durumdan, sonra yakınlaşmadan, sonunda ilişkinin kendisinden.

Bu noktada tablo tek bir sorundan ilişkisel bir tabloya dönüşüyor.

Kaçınma başladıysa bu, başvuru için açık bir işaret.

Yanlış Bilgi

Bu alanda dolaşan bilginin önemli bir bölümü doğru değil ve bir bölümü satış amaçlı.

En sık karşılaşılan yanlışlar şunlar: belirli bir sıklık normu olduğu, belirli bir sürenin ölçüt olduğu, isteğin her zaman kendiliğinden ortaya çıkması gerektiği ve zorluk yaşamanın kişisel bir yetersizlik olduğu.

Bunların hiçbiri doğru değil ve her biri kaygı üretiyor.

Bir uyarı daha: internetten alınan takviye ve ilaçlar ciddi risk taşıyor. İçeriği bilinmeyen ürünler, özellikle kalp ilacı kullananlarda tehlikeli olabiliyor.

Terapiye Yaklaşımım

Bu başlıkta çalışmaya iki soruyla başlıyorum: tıbbi değerlendirme yapıldı mı ve hangi ilaçlar kullanılıyor. Bu ikisi atlandığında süreç boşa gidiyor. Ardından kaçınmanın nerede başladığını çıkarıyoruz, çünkü çoğu tabloda asıl sorun ilk yaşanan zorluk değil, o zorluktan sonra kurulan kaçınma düzeni. Kimseden taşıyamayacağı bir ayrıntıyı anlatmasını istemiyorum ve hiçbir aşamada zorlayıcı bir uygulama yapılmıyor.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

  • Bir zorluk aylardır sürüyor ve taraflardan biri rahatsızsa
  • İlişki sırasında ağrı yaşanıyorsa, bu durumda önce hekim değerlendirmesi
  • Kaçınma başladıysa
  • Belirti ani ve yeni başladıysa
  • İlaç kullanımı sonrası bu alanda değişiklik olduysa
  • Konu partnerinizle konuşulamıyorsa ya da her konuşma kavgayla bitiyorsa
  • Tabloya çökkünlük, isteksizlik ya da kaygı belirtileri eşlik ediyorsa
  • Geçmişte cinsel travma öyküsü varsa
  • İnternetten alınan ürünler kullanmayı düşünüyorsanız, bu durumda önce hekiminize danışın

Hangi uzmana başvurulacağını cinsel terapi için hangi uzmana başvurulur yazısında, sürecin nasıl işlediğini cinsel terapi nedir yazısında anlattım.

Bu sorunların çoğu tedavi edilebiliyor ve konuşulduğunda küçülüyor. Cinsel terapi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu sorunlar ne kadar yaygın?

Çok yaygın. Yaşam boyu bir dönemde bu alanda bir zorluk yaşamak istisna değil, kural. Ancak konuşulmadığı için herkes kendini yalnız sanıyor.

Bir kez yaşadım, sorun mu?

Hayır. Yorgunluk, stres, alkol ve hastalık dönemlerinde geçici zorluklar olağan. Tanı için belirtinin süreklilik göstermesi ve rahatsızlık vermesi gerekiyor.

İstek farklılığı bir bozukluk mu?

Değil. İki kişinin isteğinin farklı olması olağan. Sorun, bu farkın konuşulmadığında suçlama ve kaçınma döngüsüne dönüşmesi.

Önce hekime mi psikoloğa mı?

Çoğu tabloda önce tıbbi değerlendirme, özellikle ağrı yakınması varsa ya da belirti ani başladıysa. Vajinismus gibi tablolarda psikoterapi ilk sırada.

İnternetten alınan ürünler işe yarar mı?

İçeriği bilinmeyen ürünler bu alanda ciddi risk taşıyor. Özellikle kalp ilacı kullananlarda tehlikeli olabiliyor. Hekiminize danışmadan kullanmayın.

Partnerim gelmek istemiyor, ne yapabilirim?

Tek başınıza başvurabilirsiniz. Süreç yürütülebiliyor ve ilk seansların ardından katılmayı kabul eden partnerlerin sayısı az değil.

Kaynaklar

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği, DSM-5-TR, Cinsel İşlev Bozuklukları, 2022 (yeni sekmede açılır)
  2. Dünya Sağlık Örgütü WHO, Sexual Health (yeni sekmede açılır)
  3. Amerikan Psikoloji Derneği APA, Sexuality (yeni sekmede açılır)
  4. Dünya Sağlık Örgütü, ICD-11, Conditions Related to Sexual Health (yeni sekmede açılır)

Bu konuda destek almak ister misiniz?

Bu konudaki tüm yazılar Cinsel Sağlık 12 yazı

İlgili yazılar