Sosyal İletişim Bozukluğu Nedir?

Sosyal iletişim bozukluğu, görece yeni tanımlanmış bir tablo ve bu nedenle az biliniyor.

Konu şu: bazı çocuklar dili teknik olarak iyi kullanıyor ancak sosyal olarak kullanamıyor.

Kelime dağarcığı yeterli, dilbilgisi doğru. Ancak konuşmanın kime, nerede ve nasıl yapılacağı konusunda zorlanıyor.

Tanım

Bu tabloda güçlük, dilin sosyal amaçla kullanılmasında.

Etkilenen alanlar şunlar.

İletişimi sosyal amaçlarla kullanmak. Selamlaşmak, bilgi paylaşmak, sohbete katılmak.

İletişimi bağlama göre ayarlamak. Bir öğretmenle bir arkadaşla aynı biçimde konuşmak. Sınıfta ve oyun alanında aynı ses tonunu kullanmak.

Konuşma kurallarına uymak. Sıra almak, konuyu takip etmek, karşı taraf anlamadığında yeniden anlatmak.

Dolaylı anlatımı anlamak. Deyimler, mecazlar, şakalar ve söylenmeyen ancak ima edilen şeyler.

Bu son madde en tipik olanı. Kişi söylenenleri sözlük anlamıyla anlıyor.

Otizmden Farkı

Bu ayrım en önemli soru.

Ortak olan. Her iki tabloda da sosyal iletişim güçlüğü bulunuyor.

Ayıran. Otizm spektrum bozukluğunda ayrıca sınırlı ve yineleyici davranış örüntüleri aranıyor: tekrarlayan hareketler, katı rutinler, çok yoğun ve dar ilgi alanları ve duyusal farklılıklar.

Sosyal iletişim bozukluğunda bu ikinci grup bulunmuyor.

Bu nedenle tanı, otizm değerlendirmesi yapıldıktan ve dışlandıktan sonra konuyor.

Otizm spektrum bozukluğunu otizm spektrum bozukluğu nedir yazısında ele aldım.

Nasıl Görünüyor

Erken çocuklukta. Konuşmanın gecikmesi, göz teması ve karşılıklı etkileşimde sınırlılık, oyunda sıra almada zorlanma.

Bu dönemde belirtiler genellikle silik.

Okul çağında. Sohbete uygun şekilde katılamama, konuyu değiştirmede zorlanma, sürekli kendi ilgi alanından konuşma, şakaları anlamama, dolaylı ifadeleri sözlük anlamıyla alma, karşı tarafın sıkıldığını fark etmeme ve arkadaşlık kurmakta zorlanma.

Ergenlikte. Sosyal talepler karmaşıklaştıkça güçlük belirginleşiyor. Akran ilişkilerinde dışlanma, yalnızlaşma ve grup dinamiklerini okuyamama.

Yetişkinlikte. İş yerinde ilişki kurmada zorluk, ima edilen beklentileri anlamama, resmî ve samimi dil ayrımında güçlük.

Ne Zaman Fark Ediliyor

Genellikle geç.

Nedeni şu: erken çocuklukta sosyal talepler düşük. Çocuk konuşuyor, kelime biliyor ve akademik olarak sorun yaşamıyor.

Güçlük, talepler arttıkça ortaya çıkıyor: grup çalışmaları, karmaşık arkadaşlık ilişkileri ve mizahın yoğunlaştığı dönem.

Bu nedenle tanı genellikle okul çağının ilerleyen yıllarında konuyor.

Sık Karıştırılan Durumlar

Utangaçlık ve sosyal kaygı. Bu tablolarda beceri var ancak kaygı nedeniyle kullanılmıyor. Kişi rahat hissettiği ortamlarda sorunsuz iletişim kuruyor.

Sosyal iletişim bozukluğunda ise güçlük her ortamda sürüyor.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu. Dürtüsellik nedeniyle sözü kesme ve sıra alamama görülüyor. Ancak sosyal kuralları anlama kapasitesi korunuyor.

İşitme kaybı. Mutlaka değerlendirilmeli.

Dil bozuklukları. Kelime dağarcığı ve dilbilgisi düzeyindeki güçlükler ayrı tablolar.

Zihinsel yetersizlik. Bu tabloda güçlük genel bir gelişim düzeyiyle orantılı.

Kültürel ve dil farklılığı. İkinci dil kullanan çocuklarda ayrıca değerlendirilmeli.

İhmal ve uyaran yoksunluğu.

Tanı Süreci

Ayrıntılı gelişim öyküsü.

İşitme değerlendirmesi. İlk adımlardan biri.

Dil ve konuşma değerlendirmesi. Kelime, dilbilgisi ve sosyal dil kullanımı ayrı ayrı ele alınıyor.

Otizm değerlendirmesi. Yineleyici davranış örüntülerinin bulunup bulunmadığı.

Bilişsel değerlendirme.

Okul bilgisi. Öğretmen gözlemi belirleyici.

Farklı ortamlarda gözlem.

Tanıyı çocuk ve ergen psikiyatristi, dil ve konuşma terapistiyle birlikte yürütülen bir süreçle koyuyor.

Destek

Dil ve konuşma terapisi. Bu tabloda temel yaklaşım. Sosyal dil kullanımına yönelik yapılandırılmış çalışma.

Sosyal beceri çalışmaları. Sıra alma, konuyu takip etme, karşı tarafın tepkisini okuma ve konuşma başlatma.

Grup çalışmaları. Akranlarla yapılan yapılandırılmış çalışmalar, aktarımı kolaylaştırıyor.

Somut ve açık öğretim. Sosyal kuralların dolaylı olarak öğrenilmesi beklenmiyor, doğrudan öğretiliyor.

Okul düzenlemeleri. Öğretmenin bilgilendirilmesi, açık ve doğrudan yönergeler, grup çalışmalarında destek ve akran zorbalığına karşı izlem.

Aile danışmanlığı.

Eşlik eden tabloların ele alınması. Kaygı ve dikkat sorunları sık eşlik ediyor.

Ruhsal Etkiler

Bu bölüm ayrıca önemli.

Sosyal güçlük yaşayan çocuklarda ikincil olarak şunlar gelişebiliyor.

Sosyal kaygı. Tekrarlayan olumsuz deneyimler sonrası.

Düşük öz değer.

Depresyon. Özellikle ergenlik döneminde.

Yalıtım.

Akran zorbalığına maruz kalma. Bu grup ayrıca yüksek risk taşıyor ve izlenmesi gerekiyor.

Bu nedenle destek yalnızca beceri çalışmasıyla sınırlı kalmamalı.

Aileler İçin

Açık ve doğrudan konuşun. İma yerine net ifade.

Sosyal kuralları açıklayın. Çocuğun kendiliğinden çıkarmasını beklemeyin.

Önceden hazırlayın. Yeni bir sosyal ortama girmeden önce ne olacağını anlatın.

Rol yapın. Konuşma senaryolarını evde deneyin.

Yapılandırılmış sosyal ortamlar seçin. Belirli bir etkinlik etrafında kurulmuş gruplar, serbest ortamlardan daha kolay.

Küçük gruplar tercih edin.

Zorbalık konusunda uyanık olun.

Güçlü alanları besleyin.

Öğretmenle iş birliği kurun.

Terapiye Yaklaşımım

Bu tabloda dil çalışması dil ve konuşma terapistinin alanı. Benim çalıştığım yer sosyal beceri ve ikincil ruhsal etkiler: bu çocuklarda tekrarlayan olumsuz deneyimler sonrası sosyal kaygı ve öz değer kaybı çok sık ve bunlar becerinin kendisinden daha kalıcı olabiliyor. Ailelere en çok söylediğim şey, sosyal kuralların açıkça öğretilmesi gerektiği: bu çocuklar o kuralları gözlemleyerek kendiliğinden çıkaramıyor. Akran zorbalığını da ayrı bir başlık olarak izliyorum, çünkü bu grup yüksek risk taşıyor.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

• Çocuk konuşuyor ancak sohbete katılmakta zorlanıyorsa
• Şakaları ve dolaylı ifadeleri anlamıyorsa
• Arkadaşlık kurmakta ve sürdürmekte zorlanıyorsa
• Ortama göre konuşma biçimini ayarlayamıyorsa
• Sürekli kendi ilgi alanından konuşuyorsa
• Sosyal ortamlardan kaçınmaya başladıysa
• Akran zorbalığına maruz kalıyorsa, bu durumda gecikmeden
• İçe kapanma ya da isteksizlik başladıysa
• İşitme kontrolü uzun süredir yapılmadıysa
• Yetişkin olarak sosyal ilişkilerde süregelen bir zorluk taşıyorsanız

Bu tabloda dil ve konuşma terapisti ile psikolog birlikte çalışıyor. Süreci konuşmak için iletişim sayfasından yazabilirsiniz.