İşsizlik Psikoloji ile Başa Çıkma Yöntemleri!

İşsizlik dönemi genellikle yalnızca mali bir sorun olarak konuşuluyor.

Mali boyut gerçek ve ağır. Ancak bu dönemin zorlayıcılığını tek başına açıklamıyor.

Bu yazı, diğer kayıpları ve ne yapılabileceğini ele alıyor.

Ne Kaybediliyor

Gelir. En görünür kayıp.

Günlük yapı. İş, günün nasıl geçeceğini belirliyor. Bu yapı ortadan kalktığında uyku bozuluyor, günler birbirine karışıyor ve enerji düşüyor.

Bu, en az konuşulan ve en çok etkileyen kayıp.

Sosyal temas. İş yerindeki günlük ve plansız temaslar ortadan kalkıyor. Bu, yalıtımın en hızlı yolu.

Kimlik. “Ne iş yapıyorsun” sorusu, kişinin kendini tanımladığı ana yollardan biri. Bu cevabın ortadan kalkması, kimlik düzeyinde bir boşluk üretiyor.

Amaç duygusu. Yapılan işin bir karşılığı olduğu hissi.

Yeterlilik duygusu. Bir şeyi yapabildiğine dair günlük geri bildirim.

Denetim duygusu. Süreç büyük ölçüde başkalarının kararına bağlı.

Statü. Çevredeki konumun değişmesi.

Bu kayıplar birlikte geldiğinde ortaya çıkan yük, yalnızca mali kaygıyla açıklanamıyor.

Belirtiler

Ruhsal. Kaygı, çökkünlük, sinirlilik, umutsuzluk ve yetersizlik duygusu.

Bedensel. Uyku bozukluğu, iştah değişikliği, baş ağrısı, sindirim sorunları ve sürekli yorgunluk.

Davranışsal. Sosyal çekilme, ev dışına çıkmama, öz bakımda gerileme, alkol ve sigara kullanımında artış, aşırı ekran kullanımı ve iş aramada azalma.

İlişkisel. Aile içinde gerilim, sinirlilik ve suçluluk.

Bu belirtiler olağan tepkiler. Ancak sürdüğünde ve derinleştiğinde değerlendirme gerekiyor.

Döngü

Enerji düşüyor.

İş arama azalıyor.

Sonuç gelmiyor.

Umutsuzluk artıyor.

Enerji daha da düşüyor.

Bu döngü, iş arama sürecinin en büyük engeli. Ve kişi bunu genellikle kendi tembelliği olarak yorumluyor.

Yapı Kurmak

Bu bölüm, en somut ve en etkili müdahale.

Sabit kalkış saati. Bu, tek başına en belirleyici madde. Uyku düzeninin bozulması, diğer her şeyi etkiliyor.

Günlük plan. Basit ve gerçekçi. Yapılacak üç şey yeterli.

Ev dışında zaman. Her gün, kısa da olsa. Bu, hem duygudurumu hem ritmi koruyor.

Giyinmek. Küçük görünüyor ancak günün başladığını işaretliyor.

İş aramaya belirli bir süre ayırmak. Bütün güne yayılan iş arama hem verimsiz hem tükenme üretiyor. Belirli bir zaman dilimi belirlemek daha etkili.

Diğer saatleri doldurmak. Bir kurs, gönüllülük, bir uğraş ya da bir beceri çalışması.

Fiziksel etkinlik. Duygudurum üzerinde doğrudan etkili.

Hafta sonu ayrımı. Her günün aynı olması, zamanın anlamını ortadan kaldırıyor.

Sosyal Bağı Korumak

Bu, en çok ihmal edilen alan.

Neden çekiliyoruz. Utanç, “ne anlatacağım” düşüncesi, sosyal etkinliklerin maliyeti ve enerji düşüklüğü.

Neden zararlı. Yalıtım, hem duygudurumu kötüleştiriyor hem iş bulma olasılığını düşürüyor. İş fırsatlarının önemli bir bölümü kişisel bağlar üzerinden geliyor.

Ne yapılabilir.

En az bir kişiyle düzenli temas.

Maliyet gerektirmeyen buluşmalar.

Meslektaşlarla bağı sürdürmek. Bu hem destek hem bilgi kaynağı.

Gönüllülük. Hem sosyal temas hem yararlı olma duygusu sağlıyor.

Durumu anlatabileceğiniz kişileri seçmek. Herkese anlatmak zorunda değilsiniz.

Öz Değeri Korumak

“Ben mi yetersizim” düşüncesi. Bu düşünce yaygın ve gerçeği yansıtmıyor.

İş kaybı ve işe alım süreçleri çok sayıda dışsal etkene bağlı: sektör, bütçe, zamanlama, iç aday ve ekonomik koşullar. Bunların çoğu kişinin denetiminde değil.

Kimliği çeşitlendirmek. Değerin tek bir alandan gelmesi, o alan kaybedildiğinde boşluk üretiyor.

Yapılanları görmek. Bu dönemde de yapılan şeyler var: başvurular, öğrenilenler, sürdürülen sorumluluklar.

Reddedilmeyi kişiselleştirmemek. Her ret bir değerlendirme değil.

Kendinize sert davranmayı bırakmak. Sert öz eleştiri, harekete geçmeyi zorlaştırıyor.

Aile İçinde

Bu dönem yalnızca kişiyi değil evi de etkiliyor.

Durumu konuşun. Belirsizlik, aile içinde daha çok gerilim üretiyor.

Rol değişikliğini konuşun. Ev içindeki sorumluluk dağılımı değişebiliyor. Bu değişimin açıkça konuşulması gerekiyor.

Çocuklara yaşa uygun bilgi verin. Çocuklar gerilimi zaten fark ediyor. Açıklanmadığında boşluğu kendi varsayımlarıyla dolduruyorlar.

Suçlama döngüsüne girmeyin.

Partnerin yükünü de görün. Mali yükün tek tarafa geçmesi, o taraf için de zorlayıcı.

Uzayan Süreçler

Süreç uzadıkça birkaç şey oluyor.

Umutsuzluk yerleşiyor.

Başvuru sayısı azalıyor.

Beceri kaybı kaygısı başlıyor.

Öz değer belirgin biçimde aşınıyor.

Bu aşamada yapılabilecekler.

Hedefi genişletmek. Alan, konum ya da pozisyon esnekliği.

Ara çözümler. Geçici ya da yarı zamanlı bir iş, hem gelir hem yapı sağlıyor.

Beceri geliştirmek. Bu dönemde yapılan öğrenme, hem özgeçmişte hem duygudurumda karşılık buluyor.

Süreci gözden geçirmek. Başvurular hangi aşamada bitiyor. Bu bilgi, nerede çalışılacağını gösteriyor.

Destek almak.

Ne Zaman Bir Tabloya İşaret Ediyor

• Uyku ve iştah düzeni belirgin biçimde bozulduysa
• Keyif alma kapasitesi azaldıysa
• Öz bakım bozulduysa
• Ev dışına hiç çıkmıyorsanız
• Alkol ya da sigara kullanımı arttıysa
• İş aramayı tümüyle bıraktıysanız
• Umutsuzluk yerleştiyse
• Değersizlik düşünceleri sürekli hâle geldiyse

Bu durumlarda konu artık yalnızca işsizlik değil.

Terapiye Yaklaşımım

Bu başlıkta ilk ele aldığım şey günlük yapı, çünkü işin sağladığı zaman düzeni ortadan kalktığında diğer her şey ona bağlı olarak bozuluyor. Sabit kalkış saati ve ev dışında geçirilen zaman, en somut ve en hızlı sonuç veren iki madde. İkinci çalıştığımız yer öz değer: iş kaybını kendi yetersizliğinin kanıtı olarak okuyan bir kişide, hiçbir başvuru süreci sağlıklı yürümüyor. İş aramayı bütün güne yaymamayı da öneriyorum, çünkü bu hem verimsiz hem tükenme üretiyor.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

• Uyku ve iştah düzeniniz bozulduysa
• Eskiden keyif aldığınız şeylerden keyif alamıyorsanız
• Ev dışına çıkmıyorsanız
• Öz bakımınız bozulduysa
• Alkol ya da sigara kullanımınız arttıysa
• İş aramayı tümüyle bıraktıysanız
• Kendinizi değersiz hissediyorsanız
• Aile içinde sürekli gerilim yaşanıyorsa
• Süreç aylardır sürüyor ve umutsuzluk yerleştiyse
• Yaşamdan çekilme düşünceleri varsa, bu durumda 112

İş görüşmesi sürecini iş görüşmesinde iyi bir izlenim bırakmanın yolları yazısında ele aldım.

İşsizlik dönemi uzadıkça öz değer duygusu da aşınıyor. Bu aşınmayı durdurmak için bireysel terapi sayfasına bakabilirsiniz.