Evlilikte Sadakatsizlik Nedenleri Nelerdir?

Bu soru genellikle iki farklı yerden geliyor. Bir grup kişi yaşadığı olayı anlamlandırmaya çalışıyor, bir grup ise önlem almak istiyor.

İkisi için de baştan söylenmesi gereken şey aynı: tek bir neden yok ve nedeni anlamak sorumluluğu değiştirmiyor.

Aldatmanın bütününü sadakatsizlik ve aldatma yazısında ele aldım. Bu yazı özellikle nedenlere odaklanıyor.

Üç Etken Grubu

Alanyazın nedenleri üç grupta topluyor. Çoğu tabloda bu grupların birkaçı bir arada bulunuyor.

İlişkiye Ait Etkenler

Duygusal uzaklaşma. En sık bildirilen etken. Aynı evde yaşayıp birbirinden habersiz hâle gelmek. Bu, çoğu zaman yavaş ve fark edilmeden ilerliyor.

Çözülmemiş çatışmalar. Aynı tartışmanın yıllarca tekrarlanması ve hiçbir zaman sonuçlanmaması. Bu tabloda kişi zamanla konuşmayı bırakıyor.

Birikmiş kırgınlık. Dile getirilmemiş ve üst üste binmiş kırgınlıklar.

Görülmediğini hissetmek. İlgi, takdir ve fark edilme eksikliği.

Cinsel yaşamdaki memnuniyetsizlik. Bunun arkasında çoğu zaman konuşulmamış bir duygusal mesafe bulunuyor.

İletişim biçimi. Eleştirinin, savunmanın ve susmanın yerleştiği bir düzen.

Kişiye Ait Etkenler

Bağlanma örüntüsü. Yakınlık arttıkça geri çekilme eğilimi olan kişilerde aldatma, ilişkiden uzaklaşmanın bir aracı hâline gelebiliyor. Terk edilme kaygısı belirgin olan kişilerde ise bir güvence arayışı olarak ortaya çıkabiliyor.

Onay ihtiyacı. İlgi görmenin kendi değerini doğruladığı bir işleyiş. Bu, çoğu zaman düşük özdeğerle ilişkili.

Dürtüsellik. Sonucu tartmadan hareket etme eğilimi.

Bağlılıktan kaçınma. İlişki derinleştikçe artan huzursuzluk.

Yaşam dönemi sorgulamaları. Kimlik ve değer sorgulamalarının yoğunlaştığı dönemler.

Ruhsal tablolar. Çökkünlük, madde kullanımı ve bazı kişilik örüntüleri riski artırabiliyor.

Aile öyküsü. Ailesinde aldatma yaşanmış kişilerde oran bir miktar yüksek bulunuyor. Bu bir zorunluluk değil, öğrenilmiş bir örüntü aktarımı.

Koşullara Ait Etkenler

Fırsat. İş ortamı, seyahat, sosyal çevre. Fırsatın bir etken olarak öne çıkması, davranışın çoğu zaman planlanmadan geliştiğini gösteriyor.

Uzun süreli ayrılıklar.

Dijital ortam. Erişimi kolaylaştırıyor ve sınırı belirsizleştiriyor. Eski bir ilişkiye ulaşmak hiç bu kadar kolay olmamıştı.

Çevrenin tutumu. Aldatmanın olağan karşılandığı bir sosyal çevre, eşiği düşürüyor.

Alkol ve madde kullanımı.

“Mutlu Evlilikte Olmaz” Varsayımı

Bu, en yaygın ve en çok zarar veren varsayım.

Araştırmalar aldatan kişilerin önemli bir bölümünün ilişkisinden memnun olduğunu bildiriyor.

Bu bulgunun iki sonucu var.

Birincisi, aldatma her zaman ilişkideki bir eksikliğin sonucu değil. Bazı tablolarda neden tümüyle kişiyle ya da fırsatla ilgili.

İkincisi, bu varsayım aldatılan tarafa sorumluluk yüklüyor. “Demek ki bir eksiğim vardı” düşüncesi, iyileşmeyi en çok geciktiren düşüncelerden biri.

Sorumluluk Ayrımı

Bu ayrım hem terapide hem günlük yaşamda kritik.

İlişkideki sorunlar bir zemin oluşturabiliyor. İki kişinin de payı olduğu bir uzaklaşma yaşanmış olabiliyor.

Ancak o zeminde aldatmayı seçmek bir karar ve o karar tümüyle aldatan kişiye ait. Aynı zeminde başka seçenekler de vardı: konuşmak, terapi almak, ayrılmak.

Bu ayrım yapılmadığında onarım yürümüyor. Sorumluluğun paylaştırıldığı her konuşma, aldatılan tarafı ikinci kez yaralıyor.

Riski Artıran Dönemler

Bazı dönemler yapısal olarak daha kırılgan.

Bebek sonrası dönem. Uyku yoksunluğu, rol değişimi, cinsel yaşamdaki değişim ve çiftin birbirine ayırdığı alanın daralması.

Küçük çocuklu dönem. Yorgunluk ve zamanın tümüyle çocuklara ayrılması.

Ağır iş dönemleri.

Uzun süreli fiziksel ayrılıklar.

Kayıp ve yas dönemleri.

Büyük yaşam değişiklikleri. Taşınma, iş değişikliği, emeklilik.

Çocukların evden ayrılması. Çiftin uzun süredir yalnızca ebeveyn olarak var olduğu ilişkilerde bu dönem bir boşluk üretiyor.

Bu dönemlerin ortak yanı şu: çiftin birbirine ayırdığı alan daralıyor ve bu daralma çoğu zaman fark edilmiyor.

Koruyucu Etkenler

Garanti veren bir şey yok. Ancak riski azaltan etkenler tanımlanıyor.

Sınırların konuşulmuş olması. Neyin aldatma sayıldığı çiftler arasında çoğu zaman hiç konuşulmuyor. Bu konuşma, sonradan yaşanan tartışmaların büyük bölümünü ortadan kaldırıyor.

Memnuniyetsizliğin dile getirilebilmesi. Sorununu konuşabilen bir kişi, onu davranışa dökmek zorunda kalmıyor.

Çiftin kendine ayırdığı zaman. Çocuklardan ve işten ayrı, düzenli bir alan.

Çatışmanın çözülebilmesi. Tartışmanın olması değil, sonuçlanabilmesi belirleyici.

Cinsel yaşamın konuşulabilir olması.

Dış ilişkilerde şeffaflık. Gizlenen bir temas, henüz bir şey olmasa bile sınırın aşılmaya başladığını gösteriyor.

Zorlayıcı dönemlerin fark edilmesi. Riskin arttığı dönemlerde bilinçli olarak alan açmak.

Önleyici Olan Ne Değil

Denetim. Telefon kontrolü, konum takibi ve hesap izleme aldatmayı önlemiyor. Yalnızca gizlenmesini iyileştiriyor ve ilişkiyi zedeliyor.

Kıskançlık. Kıskançlık bir sevgi göstergesi değil ve koruyucu bir işlevi yok.

Sürekli güvence isteme. Kısa vadede rahatlatıyor, uzun vadede kaygıyı besliyor.

Sorunları konuşmamak. Konuşulmayan sorun kaybolmuyor, birikiyor.

Terapiye Yaklaşımım

Bu başlıkta nedeni anlamak ile sorumluluğu paylaştırmak arasındaki ayrımı en baştan netleştiriyorum, çünkü bu ayrım yapılmadan yürütülen her konuşma aldatılan tarafı ikinci kez yaralıyor. Çiftle çalışırken uzaklaşmanın ne zaman başladığına bakıyoruz, çünkü çoğu ilişkide bu süreç yavaş ve fark edilmeden ilerliyor. Kimseye ilişkisini sürdürmesini önermiyorum.

Ne Zaman Uzmana Başvurmalı

• İlişkide uzun süredir bir mesafe hissediyor ve konuşamıyorsanız
• Aynı tartışma yıllardır sonuçlanmadan tekrarlıyorsa
• Cinsel yaşamdaki değişim konuşulamıyorsa
• Aldatma yaşandı ve iletişim tümüyle çatışmaya dönüştüyse
• Sürdürme kararı verildi ancak ilerleme olmuyorsa
• Kendinizi ilişkide görünmez hissediyorsanız
• Kendinizi sürekli denetim davranışları içinde buluyorsanız

Nedeni anlamak affetmek anlamına gelmiyor; ikisi ayrı süreçler. Çift terapisi sayfasını inceleyebilirsiniz.