Saçma olmayan bir kurgu ve oldukça iyi bir şekilde düzenlenen düşünme biçimi ile etrafında var olan herkese karşı şüpheci olma durumuna paranoid kişi bozukluğu adı verilmektedir. Halk arasında paranoya ya da paranoyak adı ile bilinen paranoid kişilik bozukluğu, diğer psikolojik rahatsızlıklara sahip olan kişilerden daha farklı şemalar sergileyebilmektedir. Paranoya kişilik bozukluğu olan kişiler çoğunlukla savunmacı bir kişiliğe sahip olduklarından, dışarıdan bu rahatsızlık ile alakalı bir tanı koymak mümkün değildir. Ancak oldukça detaylı bir muayene ve tetkiklerin neticesinde paranoyak olduğu kanısına varılabilmektedir.

Paranoid Kişilik Bozukluğu Nedir?

Paranoid kişilik bozukluğuna sahip olan bireyler, genellikle değişik nedenlere dayanarak şüphe geliştirebilirken, bu şüphelerini herhangi bir mantığı olmasa dahi dışarıya anlatırken oldukça ikna edici ve akılcı davranabilmektedirler. Örneğin; paranoid kişilik bozukluğu olan bir kişi eşinin kendisini anlattığından şüphelenip bunu birilerine anlatabilirken, kendisine nasıl anladığı sorulduğunda ise bağımsız yorumlar yaparak ikna edici olabilmektedir.

Paranoid kişilik bozukluğu, beyinsel hastalık olarak kabul edilmektedir. Şizofreniden farklı olarak şiddet eğilimlerinin, cinayet işleme ve kasten yaralamaların yaygın olarak görüldüğü bir rahatsızlık grubu olarak bilinmektedir. Bu nedenle paranoyak olan hastalarla ile yakınlarının oldukça iyi geçinmesi gerekirken, ayrıca çok dikkatli davranmaları da gereklidir.

Paranoid kişilik bozukluğu tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Fakat psikolog ya da psikiyatristler tarafından yürütülen bu hastalığın tedavisinde hastanın iç görüsünü değiştirmek zorlu bir süreçtir. Paranoid kişilik bozukluğu tedavisinin başarılı sonuç vermesi için hastanın hastalığına inanması ve kabul etmesi gerekmektedir. Bu aşamada biyolojik kanıt çalışmasına bir hayli önem gösterilirken, bazı psikoterapi yöntemleri hastanın bu durumu kabullenmesine yardımcı olabilmektedir. Hastanın paranoyak olduğunu kabul etmesinin ardından uygulanmakta olan birtakım tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Bu yöntemler ise; farmakolojik tedavi yani ilaçlı tedavi, transmanyetik uyarım tedavisi, nöromodülasyon, Deep TMU ve EKT tedavisidir.

Paranoid Kişilik Bozukluğu Neden Olur?

Paranoid kişilik bozukluğu, çeşitli nedenlere dayanabilen bir ruhsal problemdir. Pek çok psikiyatrik durumlarda olduğu üzere gen, biyoloji, sosyoloji ve nöroloji gibi pek çok etken, paranoid kişilik bozukluğu nedenleri arasında yer alabilmektedir. Ağırlıklı olarak beynin ön bölümünde bulunan Frontal Cortex, yani doğru ve yanlışı ayrıştırabilme – ayırt edebilme bölümünde herhangi bir hasar oluşabilmesi gibi bir durumdan kaynaklanabilmesi mümkündür. Başka bir örnek göstermek gerekirse de kişinin yetiştirilme tarzı yine paranoid kişilik bozukluğunun oluşmasında etkili olabilmektedir.

Paranoid Kişilik Bozukluğu Belirtileri

Paranoid kişilik bozukluğu belirtileri çeşitlilik gösterebilmektedir. Bu rahatsızlığa sahip olan kişiler problem yaşadıkları kişileri affetme konusunda negatif davranışlar sergileyebilirken, bu kişilere karşı oldukça büyük bir kin duygusu da besleyebilmektedir. Yalan söyleme eğilimleri olan paranoid kişilik bozukluğuna sahip bu kişiler, konudan konuya atlayabilirken, asla emir almaktan hoşlanmamakta ve genellikle otoriteye karşı savaş vermektedir. Öte yandan hemen hemen her sorumluluktan kaçınma, insanlara karşı her zaman şüpheli yaklaşımlarda bulunma, etrafındaki insanları aşırı derecede kıskanma ve çekememe, çevresine karşı güvensiz olma, devamlı kendisine bir zarar gelecekmiş gibi hareket etme, inatçı davranma, tek tip düşünceye sahip olma ve her an sorun çıkarabilme gibi durumlar da, paranoid kişilik bozukluğu belirtilerindendir.