Günümüzde oldukça sık rastlanan ve çocukluk döneminden itibaren başlangıç gösteren kişilik bozukluklarından çekingen kişilik bozukluğu, bireylerde yetmeme, fazla utangaçlık, onaylanmama ve takdir edilmeme korkusu gibi durumlar ile karakterize edilen bir psikolojik sorundur. İnsanın yaşamını olumsuz yönde etkileyen ve psikolojisinin derinden sarsan bu durum, erkeklerde de, kadınlarda da görülebilmektedir.

Kadınlarda ve erkeklerde çekingenlik, toplum içerisinde iken herhangi bir yanlış davranışta bulunmak ya da insanların kafasında kendisi ile alakalı olumsuz düşünceler oluşmasından korkmak şeklinde kendisini göstermektedir. Yetememe, güven eksikliği gibi hislerle karşı karşıya kalan bu kişiler, kendilerini karşısındakinden daha aşağıda görmektedir. Öte yandan kadın ve erkeklerde çekingenlik durumu, bireylerin reddedilmek, acı çekmek, tasdik edilmemek, başarısız olmak gibi korkulara neden olduğundan, bu kişileri yalnızlığa itmekte ve iş hayatını, meslek seçimini daha bu yönde yapmalarına sebep olmaktadır.

Çekingen Kişilik Bozukluğu Olanların Özellikleri

Erkeklerde ve kadınlarda çekingenlik, hemen hemen aynı şekilde kendini göstermektedir. Örneğin; pasif ve edilgen olmaları, reddedilmeye karşı oldukça duyarlı olmaları, arkadaşlarına çok fazla bağlanmaları, kariyerlerinde ilerleme kaydedememeleri, toplum içerisinde istenmeyen biri olduğu düşüncesi, yakın ilişkilerden kaçınması, toplumda kendisiyle alay edilme, utandırılma korkusu gibi durumlar, erkek ve kadınlar çekingenlik özellikleri arasında yer almaktadır.

Edilgen ve pasiftirler: Normal şartlarda oldukça az olan arkadaşlıkları ve ikili ilişkilerine karşı kabullenen ve uyum sağlayan bir davranış sergilemektedirler. Taleplerini ifade etme konusunda oldukça çekingen olan bu kişiler, negatif tepki alma korkusu ile kendini rahatça ifade edememekte ve kendisine karşı yapılan hareketlere karşılık verememektedir.

Reddedilme konusunda hassastırlar: özellikle bu özelliği ile dikkat çeken çekingen kişiler, bir toplumda ya da sevdikleri karşısında reddedilmemek için ellerinden geleni yaparlar. Bu amaç için kendi kişiliğinden dahi ödün verebilen çekingen kişiler, reddedilme riski bulunan ortamlardan uzak durular.

Bu gibi durumlar, kişinin gerek normal yaşantısını, gerekse sosyal hayatını olumsuz yönde etkilediğinden, çekingenlikten kurtulmak için mutlaka profesyonel bir yardım alması gerekmektedir. Ancak bu sayede yaşam standartlarını daha üst seviyelere taşıyabilmektedir.

Çekingen Kişilik Bozukluğu Nasıl Yenilir?

Çekingen kişilik bozukluğunu yenmek için bir psikologdan yardım almak şarttır. Bu gibi kişilik bozukluklarının tedavisini psikologlar yürütürken, psikologlar öncelikle hasta ile alakalı araştırmalar yapmakta, hastayı bir teste tabi tutmakta ve yapmış olduğu bu gibi incelemeler neticesinde bir tedavi programı oluşturmaktadır.

Çekingenlikten kurtulmak için çıkılan bu yolda genellikle psikoterapi yöntemleri uygulanmaktadır. Örneğin; bilişsel terapi, davranışçı psikoterapi, varoluşçu psikoterapi gibi yöntemler, çekingen kişilik bozukluğunu yenmek üzere uygulanan yöntemlerdir.

Öte yandan bazı bireyler, uygulayacakları çeşitli yöntemler sayesinde çekingenliğinin üstesinden gelebilmektedir. Örneğin;

  • Bireyin kendini kontrol etmesi,
  • Utangaçlığının ve çekingenliğinin nedenini araştırması ve üzerine gitmesi,
  • Sahip olduğu bazı gereksiz düşüncelerinden kurtulması,
  • Problemini bol bol konuşması ve gerektiğinde arkadaşlarından yardım istemesi çekingenlikten kurtulmak için yardımcı olacaktır.

 Fakat bu gibi yöntemlerin işe yarmadığı durumlarda, mutlaka bir uzmana başvurulması gereklidir.